Odporność infrastruktury nie powstaje na etapie eksploatacji. Powstaje na etapie projektowania i decyzji inwestycyjnych. Rozwój infrastruktury kolejowej w Polsce wchodzi w moment przełomowy. Rozpoczęciepostępowań związanych z budową kolei dużych prędkości oraz skala planowanych inwestycji sprawiają, że dotychczasowy model współpracy pomiędzy uczestnikami procesu inwestycyjnego przestaje być wystarczający.
Projektowanie, wykonawstwo i przemysł nie mogą już funkcjonować jako odrębne, niezależne od siebie obszary. Współczesna infrastruktura wymaga integracji kompetencji – od koncepcji, przez projekt, aż po wdrożenie i eksploatację.
Problem, który znamy od lat
W praktyce proces inwestycyjny wciąż często opiera się na rozdzieleniu ról: projektant projektuje, wykonawca realizuje, a producent dostarcza rozwiązania dopiero na etapie budowy. Taki model powoduje, że rozwiązania projektowe nie zawsze są optymalnie dopasowane do realnych warunków wykonawczych i eksploatacyjnych. W efekcie rośnie ryzyko zmian w trakcie realizacji, wydłużenia inwestycji oraz wzrostu kosztów.
W przypadku infrastruktury krytycznej – a taką bez wątpienia jest infrastruktura kolejowa – takie podejście przestaje być wystarczające. Otwarty dostęp do technologii nie jest dziś głównym ograniczeniem. Kluczowe są warunki systemowe – sposób prowadzenia postępowań, podejście do ryzyka technologicznego oraz zdolność do współpracy pomiędzy projektantem, wykonawcą i przemysłem.
Zmiana, która właśnie się dokonuje
W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera decyzja Zrzeszenia Ogólnopolskiego Projektanta i Inżyniera o przyjęciu w swoje szeregi firmy produkcyjnej – TINES Rail. To sytuacja wyjątkowa. ZOPI jest środowiskiem skupiającym przede wszystkim biura projektowe. Otwarcie się na podmiot reprezentujący przemysł nie jest jedynie decyzją formalną – jest sygnałem zmiany podejścia do procesu projektowania infrastruktury. To uznanie, że nowoczesnych rozwiązań nie da się tworzyć bez bezpośredniej współpracy z tymi, którzy odpowiadają za ich wdrożenie.
Rola przemysłu w procesie projektowym
Udział producenta w procesie projektowania nie oznacza ingerencji w kompetencje projektantów. Oznacza natomiast wniesienie wiedzy wynikającej z praktyki – doświadczeń z realizacji, znajomości zachowania materiałów i systemów w eksploatacji oraz odpowiedzialności za funkcjonowanie rozwiązań w czasie.
W praktyce oznacza to konieczność projektowania infrastruktury jako systemu odpornego – uwzględniającego redundancję, trwałość i przewidywalność działania, zarówno w wymiarze fizycznym, jak i cyfrowym.
Współpraca projektanta z przemysłem pozwala ograniczyć ryzyko błędów, zoptymalizować rozwiązania już na etapie koncepcji oraz skrócić proces inwestycyjny.
Innowacje zaczynają się od wdrożenia
Jak podkreśla Tomasz Szuba, Prezes Zarządu TINES Rail: – Innowacje zaczynają się w momencie wdrożenia. Dopóki rozwiązanie nie funkcjonuje w rzeczywistych warunkach, mówimy o pracach badawczo-rozwojowych, nie o innowacjach. To podejście nabiera szczególnego znaczenia w kontekście inwestycji o dużej skali i znaczeniu systemowym. Infrastruktura musi nie tylko spełniać założenia projektowe, ale przede wszystkim działać – w sposób trwały, przewidywalny i odporny na zmienne warunki.
Moment, który zdecyduje o przyszłości branży
Skala planowanych inwestycji kolejowych w Polsce – zarówno w ramach programów PKP Polskich Linii Kolejowych, jak i projektów związanych z budową kolei dużych prędkości przez CPK – sprawia, że stoimy dziś przed jednym z największych wyzwań infrastrukturalnych w historii. To nie jest wyłącznie kwestia realizacji inwestycji i wydatkowania środków. To proces, który powinien zostać wykorzystany do trwałego wzmocnienia całego rynku – od projektantów, przez wykonawców, po producentów i zaplecze inżynierskie. Sposób, w jaki dziś zaprojektujemy i zrealizujemy te inwestycje, będzie miał bezpośredni wpływ nie tylko na jakość powstającej infrastruktury, ale również na potencjał rozwojowy całej branży w kolejnych latach.
Kierunek dla rynku
To, w jaki sposób przeprowadzimy dziś ten proces inwestycyjny, zdecyduje nie tylko o jakości infrastruktury, ale również o przyszłości całej branży. Może on stać się impulsem do budowy trwałych kompetencji – zarówno na rynku krajowym, jak i w kontekście ekspansji zagranicznej polskich firm. Warunkiem jest jednak świadome podejście do projektowania i realizacji inwestycji – oparte na współpracy wszystkich uczestników procesu oraz realnym uwzględnieniu doświadczeń wynikających z wdrożeń. W tym kontekście zmiana podejścia do relacji pomiędzy projektowaniem a przemysłem przestaje być opcją – staje się koniecznością.
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem
zgody na:
przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w
Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów
zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w
Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji
handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu
w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z
siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa oraz ich poprawiania.